Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Ρομπόλης: Η μέση σύνταξη θα καθοριστεί στα 500 ευρώ - ΒΙΝΤΕΟ

Ρομπόλης: Η μέση σύνταξη θα καθοριστεί στα 500 ευρώ - ΒΙΝΤΕΟ

11:55 πμ
Ρομπόλης: Η μέση σύνταξη θα καθοριστεί στα 500 ευρώ - ΒΙΝΤΕΟ
https://youtu.be/-Ej5Niw0rmU


«Από 900 ευρώ μικτά που είναι η μέση σύνταξη σήμερα, θα πάει στα περίπου 720 ευρώ μικτά, δηλαδή καθαρά το ποσό θα είναι στα 550 ευρώ» τόνισε ο καθηγητής Οικονομικών Κοινωνικής Πολιτικής του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Σάββας Ρομπόλης, μιλώντας σε πρωινή ενημερωτική εκπομπή του STAR, με αφορμή τα όσα ζητούν οι δανειστές σε ασφαλιστικό και εργασιακά.
«Αν στα 550 υπολογίσουμε και την μείωση του αφορολόγητου που σε αυτές τις κατηγορίες ο φόρος είναι 50 ευρώ, τότε η μέση σύνταξη υπολογίζεται στα 500 ευρώ» συμπλήρωσε ο κ. Ρομπόλης.
Δείτε το βίντεο:

Χάσμα μεταξύ κυβέρνησης - θεσμών για τα μέτρα Σενάρια για «κούρεμα» συντάξιμων αποδοχών που υπερβαίνουν τα 800 ή 1.000 ευρώ - Μετάθεση της μεταρρύθμισης για το 2020 επιδιώκει η Αθήνα

Χάσμα μεταξύ κυβέρνησης - θεσμών για τα μέτρα

Σενάρια για «κούρεμα» συντάξιμων αποδοχών που υπερβαίνουν τα 800 ή 1.000 ευρώ - Μετάθεση της μεταρρύθμισης για το 2020 επιδιώκει η Αθήνα
Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017 08:09
 
UPD:08:10
INTIME NEWS/ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
Από την έντυπη έκδοση 
Των Θάνου Τσίρου και Μιχάλη Χατζηκωνσταντίνου
Το δικαίωμα να αποφασίσει η ίδια το πώς θα εξοικονομηθεί το απαιτούμενο ποσό από την περικοπή των συντάξεων θα επιδιώξει να διατηρήσει η κυβέρνηση κατά τη διαπραγμάτευση με τους θεσμούς.
Η θέση με την οποία αναμένεται να «κατέβει» η ελληνική πλευρά στο τραπέζι των διαβουλεύσεων αποτυπώθηκε από την πρώτη ημέρα στο «non paper» του Μεγάρου Μαξίμου: η μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης να μετατεθεί για το (μετεκλογικό σε κάθε περίπτωση) 2020 και να «σπάσει» σε πολλές ετήσιες δόσεις ώστε να μην υπάρξουν απότομες μεταβολές εισοδήματος. Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά θα επιδιώξει να μην «αυτοπεριοριστεί» στη δέσμευση για κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς», αλλά να επιλέξει η ίδια από ποιους συνταξιούχους θα αντλήσει τους απαιτούμενους πόρους.
Ο λόγος είναι κυρίως πολιτικός: Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς πλήττει και χαμηλοσυνταξιούχους, τους οποίους η κυβέρνηση θέλει να αφήσει στο «απυρόβλητο». Το πιθανότερο ενδεχόμενο και αυτή τη φορά είναι ότι η όποια περικοπή συντάξεων θα αφορά και πάλι όσους εξακολουθούν να αμείβονται με περισσότερα από 800 έως 1.000 ευρώ τον μήνα.
Η διαπραγμάτευση με τους δανειστές για το περιεχόμενο της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης αναμένεται να είναι σκληρή καθώς υπάρχουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις και όσον αφορά τον χρόνο υλοποίησης των μέτρων και όσον αφορά το ποιοι θα πρέπει να σηκώσουν το βάρος της μεταρρύθμισης. Στις τάξεις των δανειστών υπάρχει η εκτίμηση ότι η ασφαλιστική μεταρρύθμιση θα πρέπει να υλοποιηθεί, αν όχι μέσα στο 2018, από τις αρχές του 2019. Έτσι, μόνο δεδομένο δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι θα περάσει η άποψη της ελληνικής πλευράς για σταδιακή υλοποίηση μετά το 2020, καθώς ειδικά το ΔΝΤ αναμένεται ότι θα επιμείνει μέχρι τέλους στην περικοπή της συνταξιοδοτικής δαπάνης ώστε να απελευθερωθούν πόροι για την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Χάσμα φαίνεται να υπάρχει και όσον αφορά το πώς θα γίνει η περικοπή της συνταξιοδοτικής δαπάνης. Η ελληνική πλευρά έχει δείξει μέχρι τώρα ότι η βασική της μέριμνα είναι να προστατεύσει το εισόδημα των πολλών χαμηλοσυνταξιούχων οι οποίοι αμείβονται με 700-800 ευρώ τον μήνα, κάτι που επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά τον Δεκέμβριο με τη διάθεση του έκτακτου επιδόματος των 620 ευρώ. Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα θα πληγεί ούτως ή άλλως από την περικοπή του αφορολόγητου, η ελληνική πλευρά προτιμά να μετατοπίσει το βάρος στους «λίγους» που εξακολουθούν να εισπράττουν τις υψηλότερες συντάξεις, παρά να θίξει περισσότερο τους πολλούς. Η πλευρά των δανειστών αναμένεται να διατυπώσει αντιρρήσεις και ως προς αυτό το σκέλος για σειρά «τεχνοκρατικών» λόγων:
1. Η μείωση εισοδήματος στις υψηλότερες συντάξεις έχει και σοβαρό δημοσιονομικό αντίκτυπο καθώς χάνονται έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Αντίθετα, οι χαμηλοσυνταξιούχοι δεν επιβαρύνονται με φόρο εισοδήματος (τουλάχιστον αυτό συνέβαινε μέχρι τώρα) λόγω του αφορολόγητου.
2. Η περικοπή μόνο των υψηλότερων συντάξεων εξαφανίζει κάθε έννοια ανταποδοτικότητας στο σύστημα υπολογισμού των συντάξεων. Ένα σύστημα το οποίο έχει ήδη γίνει αντίστροφα προοδευτικό μετά την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου, καθώς με την «εθνική σύνταξη» οι συντελεστές αναπλήρωσης είναι πολύ υψηλότεροι για τους έχοντες τις χαμηλότερες αποδοχές παρά γι’ αυτούς που εμφανίζονται με τα υψηλότερα εισοδήματα κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου (και κατά συνέπεια έχουν πληρώσει και τις υψηλότερες εισφορές).
«Συλλογική ευθύνη»
Τη «συλλογική ευθύνη» της κυβέρνησης για το περιεχόμενο της συμφωνίας με τους δανειστές και των επερχόμενων μέτρων υπογράμμισε με νόημα χθες στη Βουλή ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στις πρώτες του δημόσιες δηλώσεις μετά το Eurogroup. Ταυτόχρονα αναγνώρισε ότι «άλλοι θα χάσουν και άλλοι θα κερδίσουν» από τα νέα μέτρα, κρατώντας όμως κλειστά τα χαρτιά του τόσο ως προς το ύψος των παρεμβάσεων όσο και σχετικά με τον χρονικό ορίζοντα καθορισμού των πρωτογενών πλεονασμάτων.
«Απ’ ό,τι ξέρω από το Σύνταγμα υπάρχει μια συλλογική ευθύνη της κυβέρνησης και όταν μιλάει ο κ. Τζανακόπουλος, δεν μιλάει για πάρτη του, αλλά για όλη την κυβέρνηση» τόνισε ο κ. Τσακαλώτος, απορρίπτοντας σε πρώτο επίπεδο της κατηγορίες της Ν.Δ. περί «εξαφάνισής» του μετά το Eurogroup. Με τη φράση αυτή όμως ουσιαστικά έστειλε και μήνυμα στο εσωκομματικό ακροατήριο ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί να εμφανιστεί ως αποκλειστικά υπεύθυνος για τα επερχόμενα μέτρα μείωσης του αφορολόγητου ορίου και περικοπής των συντάξεων που περιλαμβάνει η καταρχήν συμφωνία με τους δανειστές. Την αναφορά του κ. Τσακαλώτου περί συλλογικής ευθύνης αξιοποίησε, μάλιστα, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, ο οποίος σημείωσε ότι ο ΥΠΟΙΚ φοβάται ότι θα έχει «την τύχη του Γιάνη Βαρουφάκη». Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ προεξόφλησε επίσης ότι η κυβέρνηση θα «αδειάσει» τελικά και τον κ. Τσακαλώτο.
Ο κ. Τσακαλώτος υπερασπίστηκε, πάντως, την πολιτική συμφωνία λέγοντας ότι συμφωνήθηκε να ληφθούν μέτρα και αντίμετρα με δημοσιονομικά ουδέτερο αποτέλεσμα. «Όλα τα λεφτά ήταν μια λέξη που είπε ο Πιερ Μοσκοβισί, πως η Ελλάδα δεν θα πάρει άλλα “net” μέτρα, δηλαδή καθαρά». Σημείωσε μάλιστα ότι αν ληφθούν μέτρα 1 δισ. ευρώ που περιορίζουν τη ζήτηση θα υπάρξουν ταυτόχρονα και ισόποσα θετικά μέτρα που θα επιστρέφουν αυτά τα χρήματα στην οικονομία. Σημείωσε, όμως, ότι το ποσό του 1 δισ. ευρώ είναι «ενδεικτικό» και απέφυγε να αναφέρει το ύψος των μέτρων που θα ληφθεί τελικά. Παράλληλα επικαλέστηκε και τις δηλώσεις του επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντέισελμπλουμ ότι «πάμε από τη λιτότητα στις διαρθρωτικές αλλαγές, στις ανακατατάξεις εντός του φακέλου της φορολογίας και εντός του κοινωνικού φακέλου».

Κάποιοι μπορεί να χάσουν βεβαίως, αλλά κάποιοι θα κερδίσουν, παραδέχθηκε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, αναφερόμενος από το βήμα της Βουλής στα επερχόμενα μέτρα.

Αίσθηση προκάλεσε, όμως, η σαφής παραδοχή του κ. Τσακαλώτου ότι θα υπάρξουν κερδισμένοι και χαμένοι από την κρίση. «Κάποιοι μπορεί να χάσουν βεβαίως, αλλά κάποιοι θα κερδίσουν. Εμείς θα κάνουμε τα πάντα στη διαπραγμάτευση για να περιορίσουμε την απώλεια, ώστε αυτοί που θα χάσουν να πάρουν κάτι σαν αποζημίωση» είπε, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αποκαλύψει το ακριβές πακέτο της συμφωνίας.
Ο υπουργός Οικονομικών εξαπέλυσε όμως και σφοδρή επίθεση στη Ν.Δ. λέγοντας ότι με το Eurogroup της Δευτέρας έχασε το «στοίχημα» πως δεν θα έκλεινε η αξιολόγηση και ότι θα λαμβάνονταν νέα μέτρα ύψους από 2,6 έως 8,3 δισ. ευρώ. «Βάλατε όλα τα αυγά σας σε ένα καλάθι, ποντάροντας ότι δεν θα βγει και χάσατε, δυστυχώς» είπε ο κ. Τσακαλώτος στη Ν.Δ. και κατηγόρησε τον πρόεδρό της Κυριάκο Μητσοτάκη ότι υπό την πίεση του Αντώνη Σαμαρά ακολούθησε τη στρατηγική που προέβλεπε «να πέσει τώρα η κυβέρνηση και να μην τελειώσει η δεύτερη αξιολόγηση».
Ποιες «κόκκινες» γραμμές
Η αξιωματική αντιπολίτευση αντέκρουσε όμως διά του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου Νίκου Δένδια την κυβερνητική προσπάθεια να εμφανιστεί η Ν.Δ. ως ηττημένη των εξελίξεων και καταλόγισε στον κ. Τσακαλώτο ότι τελικά παραβίασε όλες τις «κόκκινες» γραμμές του για το αφορολόγητο όριο και το ύψος των συντάξεων, χωρίς να πετύχει το παραμικρό για την ποσοτική χαλάρωση και την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος.
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ. Βασίλης Κικίλιας ξεκαθάρισε ότι «την αποκλειστική ευθύνη για τα μέτρα θα την έχει ο κ. Τσίπρας, ο κ. Καμμένος και οι βουλευτές του. Ας μην ψάχνουν για συνυπεύθυνους. Ας μην ψάχνουν για συνένοχους» ξεκαθάρισε ο κ. Κικίλιας.
Ενημέρωση την Τρίτη
H Ν.Δ. κάλεσε, μάλιστα, το υπουργείο Οικονομικών να συγκαλέσει εκτάκτως την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή της Βουλής προκειμένου να ενημερωθεί το σώμα για τα αποτελέσματα του Eurogroup. Το αίτημα της Ν.Δ. έγινε δεκτό από την κυβέρνηση η οποία ενημέρωσε τη Βουλή ότι την ερχόμενη Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου, ο κ. Τσακαλώτος και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης θα ενημερώσουν τα μέλη της επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων για το θέμα. Ο κ. Τσακαλώτος ξεκαθάρισε, όμως, ότι δεν πρόκειται να αναφερθεί σε ευαίσθητα σημεία της διαπραγμάτευσης πριν κλείσει η συμφωνία.
Αντίο λιτότητα
Στη συνάντηση Μέρκελ - Λαγκάρντ εστιάζει ο γερμανικός Τύπος, με τους σχολιαστές να προβλέπουν το τέλος του γερμανικού δόγματος λιτότητας και να κάνουν λόγο για συναίνεση Βερολίνου και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Σύμφωνα με την «Die Welt», η γερμανική κυριαρχία στην Ευρωζώνη αποτελεί παρελθόν. «Η καγκελάριος διστάζει να πάρει το ρίσκο σκληρών όρων λιτότητας για την Αθήνα - κυρίως λόγω της Γαλλίας», αναφέρει η γερμανική εφημερίδα. Για αμοιβαίους συμβιβασμούς μεταξύ Βερολίνου και ΔΝΤ κάνει λόγο η «Handelsblatt», σχολιάζοντας ότι «στόχος (σ.σ.: της καγκελαρίου και της επικεφαλής του ΔΝΤ) είναι να επιλύσουν την αναδυόμενη ελληνική κρίση, προτού κλιμακωθεί». Για συναίνεση ανάμεσα στην καγκελάριο Μέρκελ και την Κριστίν Λαγκάρντ κάνει λόγο και η «Frankfurter Allgemeine Zeitung».
Τηλεφωνική επικοινωνία Τσίπρα - Λαγκάρντ
Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν την Τρίτη το βράδυ ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, την παραμονή της συνάντησης της κυρίας Λαγκάρντ με τη Γερμανίδα καγκελάριο στο Βερολίνο. Κατά τη συνομιλία τους, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, συζήτησαν ότι η Ελλάδα έκανε βήματα προς την αλλαγή του δημοσιονομικού μίγματος που ζητεί το ΔΝΤ, για μετά τη λήξη του προγράμματος.
Επίσης, ότι από την πλευρά του το ΔΝΤ έκανε βήματα ως προς τον μηδενικό δημοσιονομικό αντίκτυπο που θα έχουν τα μέτρα. Σύμφωνα με τις πηγές της κυβέρνησης, ο κ. Τσίπρας και η κα Λαγκάρντ συζήτησαν ακόμη ότι πλέον είναι η σειρά της Γερμανίας να κάνει σαφή βήματα ως προς τα πρωτογενή πλεονάσματα για μετά τη λήξη του προγράμματος και το ζήτημα της διευθέτησης του ελληνικού χρέους.
Επιμένει για το χρέος το ΔΝΤ
Εμμένει το ΔΝΤ, διά στόματος του εκπροσώπου Τύπου Τζέρι Ράις, στην εκ των προτέρων εξειδίκευση των μέτρων αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της Ελλάδας ως προϋπόθεση για να συμμετάσχει χρηματοδοτικά στο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης.
Οι δηλώσεις του κ. Ράις χαρακτηρίζονται πιο τεχνοκρατικές και σε διαφορετική «γραμμή» από αυτές της γενικής διευθύντριας του Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία ταυτίστηκε πλήρως με τις θέσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σημειώνοντας πως προέχουν οι μεταρρυθμίσεις.
Σε ενημέρωση δημοσιογράφων, ο κ. Ράις ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζεται σε δύο βάσεις: Πρώτον στις γενναίες μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα διευκολύνουν την ανάπτυξη της οικονομίας και δεύτερον στην ελάφρυνση του χρέους.
Όπως τόνισε αυτή είναι η θέση του Ταμείου, που δεν έχει αλλάξει και την οποία μετέφερε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ στη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ. Ο κ. Ράις υπογράμμισε ότι αποτελεί προϋπόθεση της συμμετοχής του Ταμείου η εκ των προτέρων δέσμευση και εξειδίκευση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους και επανέλαβε ότι η συζήτηση θα αρχίσει μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, επιβεβαιώνοντας ότι η αποστολή του ΔΝΤ θα έρθει στην Αθήνα στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Ερωτηθείς για το εάν έχει υπάρξει από το Ταμείο οποιαδήποτε μελέτη για τις επιπτώσεις εξόδου της Ελλάδος από το ευρώ, ο Τζέρι Ράις δεν απάντησε με σαφήνεια και αρκέστηκε να δηλώσει πως ήταν και παραμένει προτεραιότητα της Ελλάδας να μείνει στην Ευρωζώνη και προτεραιότητα των άλλων χωρών της Ευρωζώνης να τη διατηρήσουν σε αυτή. Υπογράμμισε δε ότι είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας η παραμονή της στην Ευρωζώνη.
Άρθρο Τόμσεν
Εξηγήσεις για τις μεθόδους που ακολουθεί το ΔΝΤ προκειμένου να κρίνει αν το χρέος μιας χώρας μπορεί να χαρακτηριστεί ως βιώσιμο ή όχι δίνει ο Πολ Τόμσεν με νέο άρθρο που ανήρτησε χθες στο blog του Ταμείου. Στο κείμενο που υπογράφει μαζί με τους Sean Hagan και Maurice Obstfeld, o κ. Τόμσεν αναφέρεται μόνο σε ένα σημείο ονομαστικά στην Ελλάδα, αν και δεν λείπουν οι έμμεσες αναφορές αλλά και οι «απαντήσεις» στην κριτική που δέχεται το τελευταίο διάστημα το Ταμείο όσον αφορά την ακρίβεια των προβλέψεών του.
Όπως αναφέρεται στο άρθρο, το πρόβλημα μιας χώρας που θα βρεθεί με ένα μη βιώσιμο χρέος δεν μπορεί να λυθεί με υπεραισιόδοξες προβλέψεις σχετικά με την πορεία του ΑΕΠ ή των πρωτογενών πλεονασμάτων, ούτε με υπερβολικό «σφίξιμο του ζωναριού», σημειώνει. «Οποιαδήποτε εκτίμηση σχετικά με τη βιωσιμότητα του χρέους θα πρέπει να στηρίζεται σε ρεαλιστικές και όχι ηρωικές προβλέψεις» αναφέρεται χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλο σημείο του άρθρου επισημαίνεται πως το ΔΝΤ δεν μπορεί να συνδράμει οικονομικά σε μια χώρα με μη βιώσιμο χρέος, εκτός και αν «το πρόγραμμα της συγκεκριμένης χώρας περιλαμβάνει μέτρα για τη διευθέτηση του χρέους».
Δηλώσεις Μνούτσιν
H οικονομική κρίση της Ελλάδας αποτελεί κατά κύριο λόγο πρόβλημα της Ευρώπης, δήλωσε σε συνέντευξή του στη «WSJ» ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν, προσφέροντας τις πρώτες ενδείξεις για το πώς θα αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση Τραμπ ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Ευρωζώνης. Οι δηλώσεις του, όπως και η επικοινωνία που είχε την Τρίτη με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αφήνουν να εννοηθεί ότι η νέα κυβέρνηση θα ενθαρρύνει το Ταμείο να εμμείνει στη σκληρή στάση απέναντι στην Ελλάδα.
«Αυτό είναι πρωτίστως ευρωπαϊκό ζήτημα» ανέφερε ο κ. Μνούτσιν. «Συνομιλούμε με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και το ΔΝΤ γι’ αυτό, αλλά προφανέστατα είναι κάτι στο οποίο έχουν τον πρώτο λόγο οι Ευρωπαίοι εταίροι» πρόσθεσε.

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2356 ΕΞ 24.10.2016 Τρόπος λογιστικής παρακολούθησης παραγωγής και πώλησης λογισμικού

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2356 ΕΞ 24.10.2016
Τρόπος λογιστικής παρακολούθησης παραγωγής και πώλησης λογισμικού

Αθήνα, 24.10.2016
Αριθμ. Πρωτ.: 2356 ΕΞ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ και ΕΛΕΓΧΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΣΛΟΤ)

ΣΛΟΤ 2356/2016

ΘΕΜΑ: «Τρόπος λογιστικής παρακολούθησης παραγωγής και πώλησης λογισμικού»


ΕΡΩΤΗΜΑ

Διαβάζοντας την με αριθμό πρωτ. 202 ΕΞ 29.2.2016 απάντηση σας «ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ» παρακαλώ να μου απαντήσετε αν πρέπει να πράττω ανάλογα και στην περίπτωση ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ.

Πρόκειται για εταιρεία η οποία παράγει λογισμικό για πολιτικούς μηχανικούς με την συνεργασία ελευθέρων επαγγελματιών οι οποίοι για τις αμοιβές πού λαμβάνουν εκδίδουν ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ και σύμφωνα με το ΕΓΛΣ καταχωρούνται στον κωδικό 61. Το λογισμικό το πουλάμε με χρήση USB εκδίδοντάς ΤΙΜ.ΠΑΡ.ΥΠΗΡ. και τα έσοδα καταχωρούνται στον κωδικό 73 παροχή υπηρεσιών.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

(α) Λογισμικό που αγοράζεται έτοιμο από προμηθευτές με σκοπό την μεταπώλησή του, αφορά εμπόρευμα και ως εκ τούτου, μέχρι την πώλησή του αναγνωρίζεται ως απόθεμα.

(β) Λογισμικό που αναπτύσσεται εσωτερικά από την οντότητα είτε για ίδια χρήση είτε για μεταπώληση, αναγνωρίζεται ως άυλο περιουσιακό στοιχείο, εφόσον πληροί τα κριτήρια των δαπανών ανάπτυξης του Ν. 4308/2014. Στις δαπάνες ανάπτυξης περιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες που επιρρίπτονται άμεσα ή έμμεσα στο στάδιο της παραγωγής και μέχρις ότου το στοιχείο είναι έτοιμο για τη χρήση που προορίζεται, όπως μισθοδοσία, αναλώσεις υλικών, αποσβέσεις, λοιπά γενικά έξοδα και αμοιβές εξωτερικών συμβούλων και συνεργατών. Προαιρετικά μπορεί να περιλαμβάνονται και τόκοι δανείων, εφόσον η εν λόγω πολιτική επιλεγεί από την οντότητα.

Μόλις ολοκληρωθεί το εν λόγω στοιχείο και είναι έτοιμο για τη χρήση που προορίζεται, αποσβένεται με βάση την ωφέλιμη οικονομική ζωή του βάσει των προβλέψεων του Ν. 4308/2014.

Αν οι δαπάνες δεν πληρούν τα κριτήρια των δαπανών ανάπτυξης αναγνωρίζονται άμεσα στα έξοδα της περιόδου που πραγματοποιούνται.

Οι διενεργούμενες πωλήσεις αναγνωρίζονται στα έσοδα ως έσοδα από πωλήσεις της περιόδου που πραγματοποιούνται.

(γ) Λογισμικό που παράγεται για συγκεκριμένο πελάτη βάσει σύμβασης και δεν αποτελεί περιουσιακό στοιχείο της οντότητας, αναγνωρίζεται ως έξοδο και έσοδο στην περίοδο που πραγματοποιείται η παραγωγή, βάσει της μεθόδου του ποσοστού ολοκλήρωσης.



Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΛΟΤ

ΤΑ ΜΕΛΗ

https://www.taxheaven.gr

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2284 ΕΞ 24.10.2016 Αναγνώριση προμερίσματος στα έσοδα της λαμβάνουσας μητρικής εταιρείας

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2284 ΕΞ 24.10.2016
Αναγνώριση προμερίσματος στα έσοδα της λαμβάνουσας μητρικής εταιρείας

Αθήνα, 24.10.2016
Αριθμ. Πρωτ.: 2284 ΕΞ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ και ΕΛΕΓΧΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΣΛΟΤ)

ΣΛΟΤ 2284/2016

ΘΕΜΑ: «Αναγνώριση προμερίσματος στα έσοδα της λαμβάνουσας μητρικής εταιρείας»


ΕΡΩΤΗΜΑ

Ανώνυμη Εταιρεία που συντάσσει τις οικονομικές της καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ λαμβάνει από θυγατρική στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 100%, προμέρισμα, το οποίο και εισπράττει, εκπληρώνοντας ταυτοχρόνως και όλες τις σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις.

Το ΔΛΠ 18, παράγραφος 30, περίπτωση (c), προβλέπει ότι το μέρισμα θα αναγνωρίζεται ως έσοδο όταν οριστικοποιείται το δικαίωμα των μετόχων να το εισπράξουν.

Ερωτάται αν η μητρική εταιρεία θα συμπεριλάβει στα έσοδα της χρήσης το ποσό που εισέπραξε ως προμέρισμα από την θυγατρική της.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Με βάση τα αναφερόμενα στο ερώτημα, το δικαίωμα έχει οριστικοποιηθεί και πραγματοποιηθεί δεδομένου ότι τα προμερίσματα εισπράχθηκαν και εκπληρώθηκαν οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις.

Επί πλέον η καταβάλλουσα τα προμερίσματα εταιρεία είναι κατά 100% κατεχόμενη από τη μητρική, οπότε, και υπό την προϋπόθεση ότι έχει τηρηθεί η σχετική νομοθεσία, κατά τεκμήριο δεν τίθενται θέματα αμφισβητήσεων και αναιρέσεων.

Βάσει αυτών, το προμέρισμα από λογιστικής απόψεως, θεωρείται έσοδο στην χρήση που εγκρίθηκε και εισπράχθηκε.




Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΛΟΤ

ΤΑ ΜΕΛΗ

https://www.taxheaven.gr

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2375 ΕΞ 18.11.2016 Παροχή διευκρινίσεων, ως προς τη διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2081/1992, όπως ισχύει, για την αναφορά σε Νομοθεσία σας

Σ.ΛΟ.Τ. αριθ. πρωτ.: 2375 ΕΞ 18.11.2016
Παροχή διευκρινίσεων, ως προς τη διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2081/1992, όπως ισχύει, για την αναφορά σε Νομοθεσία σας

Αθήνα, 18.11.2016
Αριθμ. Πρωτ.: 2375 ΕΞ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ και ΕΛΕΓΧΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΣΛΟΤ)

ΣΛΟΤ 2375/2016

ΘΕΜΑ: «Παροχή διευκρινήσεων, ως προς τη διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2081/1992, όπως ισχύει, για την αναφορά σε Νομοθεσία σας»


ΕΡΩΤΗΜΑ

Αναφερόμενοι στο ανωτέρω θέμα, σημειώνουμε τα εξής:

Σας αποστείλαμε το υπ' αρ. πρωτ. 83790/05-08-2016 έγγραφό μας σχετικά με παροχή διευκρινήσεων, ως προς τη διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2081/1992, όπως ισχύει, για την αναφορά σε νομοθεσία του Υπουργείου σας, το οποίο υπενθυμίζουμε ότι έως σήμερα δεν έχει περιέλθει απάντηση στην υπηρεσία μας από μέρους σας, αλλά ούτε από τις κοινοποιούμενες υπηρεσίες του Υπουργείου μας.

Τα Επιμελητήρια, ως Ν.Π.Δ.Δ. που δεν ανήκουν στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (ν. 4270/2014), οφείλουν να εφαρμόσουν την παρ. 7 του άρθρου 4 του ν. 2081/1992 όπως ισχύει.

Μερικά εκ των Επιμελητηρίων, που έχουν καταθέσει στην υπηρεσία μας έως σήμερα ισολογισμούς του έτους 2015, έχουν συντάξει αυτούς κατά το Π.Δ. 205/1998 «Κλαδικό Λογιστικό Σχέδιο Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου», ενώ άλλα κατά το ν. 4308/2014 «Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα».

Υπενθυμίζουμε ότι οι απαιτούμενες διευκρινήσεις έχουν ζητηθεί για τον τρόπο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων από τα Επιμελητήρια, αλλά και εάν όφειλαν να εφαρμόζουν το ν. 4308/2014, όπως αναφέρεται στη σχετική γνωμοδότηση.

Τέλος σας ενημερώνουμε ότι η υπηρεσία μας έχει πιεστικά ερωτήματα από ορκωτούς ελεγκτές σχετικά με το λογιστικό πλαίσιο των επιμελητηρίων, ώστε να ελεγχθούν σύμφωνα με την κείμενη επιμελητηριακή νομοθεσία και να εγκριθούν από τον Υπουργό Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού.

Προς τούτο, διαβιβάζουμε εκ νέου αντίγραφο του υπ' αρ. πρωτ. 83790/05-08-2016 εγγράφου μας, με τα συνημμένα σ' αυτό και παρακαλούμε για την απάντηση σας το συντομότερο δυνατό.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Η σχετική νομοθεσία όπως διαμορφώνεται σήμερα κατά το Ν. 4308/2014, μετά και την τροποποίησή του από το Ν. 4410/2016 έχει ως εξής:

Παράγραφος 2 άρθρου του Ν. 4308/2014. Οι παρακάτω οντότητες εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις του νόμου:

α) Τα νομικά πρόσωπα που έχουν τη μορφή της ανώνυμης εταιρείας, της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, της ετερόρρυθμης κατά μετοχές εταιρείας και της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας.

β) Τα νομικά πρόσωπα που έχουν τη μορφή της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, όταν όλοι οι άμεσοι ή έμμεσοι εταίροι των προσώπων αυτών έχουν περιορισμένη ευθύνη λόγω του ότι είναι είτε νομικά πρόσωπα της περίπτωσης α΄ της παρούσας παραγράφου ή άλλου νομικού τύπου συγκρίσιμου με τα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης αυτής.

γ) Η ετερόρρυθμη εταιρεία, η ομόρρυθμη εταιρεία, η ατομική επιχείρηση και κάθε άλλη οντότητα που υποχρεούται στην εφαρμογή αυτού του νόμου από φορολογική ή άλλη νομοθετική διάταξη.

δ) Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014 (Α 143) οι οποίοι μέχρι τη θέση σε ισχύ του παρόντος είχαν την υποχρέωση εφαρμογής του Π.Δ. 1123/1980 (Α 283).

ε) Οι φορείς του δημοσίου τομέα του άρθρου 14 του Ν. 4270/2014 εκτός Γενικής Κυβέρνησης οι οποίοι μέχρι τη θέση σε ισχύ του παρόντος είχαν την υποχρέωση εφαρμογής του Π.Δ. 1123/1980».

Σχετική για τα επιμελητήρια είναι η πρόβλεψη της περίπτωσης (γ) περί οντοτήτων που υποχρεούνται στην εφαρμογή του νόμου από φορολογική ή άλλη νομοθετική διάταξη.

Βάσει του άρθρου 13 του Ν. 4174/2013 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας), οι οντότητες που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα υποχρεούνται στην εφαρμογή του νόμου 4308/2014.

Βάσει αυτών, τα επιμελητήρια υποχρεούνται στην εφαρμογή του Ν. 4308/2014, μόνο αν αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.



Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΛΟΤ

ΤΑ ΜΕΛΗ

https://www.taxheaven.gr

Ευκλ. Τσακαλώτος για την απόφαση του Eurogroup: Κάποιοι θα κερδίσουν, μερικοί θα χάσουν

Ευκλ. Τσακαλώτος για την απόφαση του Eurogroup: Κάποιοι θα κερδίσουν, μερικοί θα χάσουν



Η ομιλία του Υπουργού Οικονομικών στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου «Συμπληρωματικά Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ, ΕΥΡΑΤΟΜ) 1141/2014 περί ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και ιδρυμάτων, μέτρα επιτάχυνσης του κυβερνητικού έργου αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις».

ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ (Υπουργός Οικονομικών):....

Να σας πω ένα-δύο πράγματα για την διαπραγμάτευση. Θα πω μόνο ένα-δύο, γιατί μου ήρθε πρόσκληση, με πήρε τηλέφωνο πριν από μια-δύο ώρες ο Πρόεδρος της Βουλής να με ενημερώσει ότι υπάρχει αίτημα από τη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων να συζητήσουμε αυτά τα θέματα. Είπα ευχαρίστως και τώρα ο Πρόεδρος της Επιτροπής μου είπε ότι το έχει κανονίσει για την Τρίτη στις 14.00’, οπότε εκεί νομίζω ότι είναι ο καλύτερος χώρος και χρόνος να τα πούμε γιατί θα έχουμε πολύ περισσότερο χρόνο. Εξάλλου θα σας έχω δώσει και άλλες τέσσερις, πέντε ημέρες για να ξεπεράσετε την στενοχώρια για την στρατηγική να βάλουμε όλα τα αυγά στο καλάθι, ότι η Κυβέρνηση δεν θα κλείσει την αξιολόγηση, ότι θα πάρουμε καινούρια μέτρα 2,6 δισεκατομμυρίων, 4,6 δισεκατομμυρίων, 8,3 δισεκατομμυρίων. Οι αριθμοί στις εφημερίδες σας αλλάζανε από ημέρα σε ημέρα. Κάποιος πρέπει να τους εξηγήσει και κάποτε τη διαφορά μεταξύ ποσοστού του ΑΕΠ και δισεκατομμυρίων. Άλλο 2,6% του ΑΕΠ και άλλο 2 δισεκατομμύρια. Είναι αυτά τα πράγματα που με λίγη βοήθεια από εσάς, που τους δίνετε την πληροφόρηση, θα μπορούσαν να τα καλυτερεύσουν.
Θέλω να σας πω ότι το «όλα τα λεφτά» ήταν μια λέξη που είπε ο Πιερ Μοσκοβισί, γιατί όταν ένας ή μια Ελληνίδα –δεν θυμάμαι- δημοσιογράφος ρωτάει τον Ντάισελμπλουμ και τον Μοσχοβισί «πώς ισχυρίζεται η Ελλάδα, η ελληνική Κυβέρνηση ότι δεν θα πάρει ένα μέτρο ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης», απαντάει με την αγγλική λέξη net, δηλαδή καθαρά. Αυτή η μια λέξη σημαίνει ότι, παρόλο που εσείς περιμένατε να πάρουμε δύο, τέσσερα, έξι, οκτώ, δέκα –πόσο περιμένατε;- μέτρα, καθαρή δημοσιονομική επίπτωση δεν θα υπάρχει. Το είπε ο Μοσκοβισί, net. Δηλαδή, ισχύει στην απάντηση της ερώτησης μας «πώς ισχυρίζεται η ελληνική Κυβέρνηση ότι δεν θα πάρει άλλα μέτρα», είπε ότι δεν θα πάρει net μέτρα, δεν θα πάρει καθαρά μέτρα. Δηλαδή, αν είναι ένα πακέτο ενός δισεκατομμυρίου, που θα είναι μέτρα που περιορίζουν τη ζήτηση, πέρα από την οικονομία θα υπάρχει και ένα δισεκατομμύριο -ο αριθμός που σας λέω είναι δειγματικός, γιατί θα είναι και μέρος της συζήτησης από την Τρίτη που θα έρχονται οι θεσμοί- θα πάρει και ένα δισεκατομμύριο μέτρα θετικά που θα επιστρέφουν αυτά τα χρήματα στην οικονομία. Και γι’ αυτό ο Ντάισελμπλουμ είπε με ξεκάθαρο τρόπο ότι πάμε από τη λιτότητα στις διαρθρωτικές αλλαγές, στις ανακατατάξεις εντός του φακέλου της φορολογίας και εντός του κοινωνικού φακέλου.

Κάποιοι μπορεί να χάσουν, βεβαίως, αλλά κάποιοι θα κερδίσουν. Κάποιοι, δηλαδή, που τώρα δεν βοηθάμε και πρέπει να τους βοηθήσουμε θα κερδίσουν, αλλά μερικοί μπορεί και να χάσουν. Εμείς θα κάνουμε τα πάντα στη διαπραγμάτευση –δεν θα μπορέσω να σας πω ούτε και σήμερα ούτε και την Τρίτη, βεβαίως, ακριβώς ποιο θα είναι το πακέτο της συμφωνίας– για να περιορίσουμε την απώλεια, ώστε αυτοί που θα χάσουν να πάρουν κάτι σαν αποζημίωση.

Εμείς ποτέ δεν είπαμε ότι το φορολογικό σύστημα τα τελευταία σαράντα χρόνια ήταν το βέλτιστο. Ποτέ δεν είπαμε ότι μέσα από το πελατειακό σύστημα φτάσαμε σε ένα κοινωνικό σύστημα που ήταν το βέλτιστο. Άρα, είμαστε πάντα ανοιχτοί σε συζητήσεις, όπως αυτές που θα γίνουν τώρα για αναδιαρθρώσεις που θα έχουν net μηδέν δημοσιονομική επίπτωση.
Το αν αυτές οι αναδιαρθρώσεις είναι σωστές, αν τις εγκρίνετε, αν δεν τις εγκρίνετε, θα είναι μια συζήτηση που θα πρέπει να γίνει μετά το τέλος της αξιολόγησης, που θα φέρουμε το πρόγραμμα. Εκεί θα δείτε στη λεπτομέρεια ποιος κερδίζει, ποιος χάνει και αν έχουμε κάνει με έναν δίκαιο τρόπο αυτή την αναδιάρθρωση. Αυτό είναι το σημαντικό.
Θα είδατε και άλλα καλά και κακά νέα για εμάς. Δεν θέλω να συνεχίσω να σας στενοχωρώ, λέγοντάς σας ότι συζητάμε ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα, που είναι μέσα στο πακέτο, για να περιορίσει όχι τη λιτότητα που έρχεται, αλλά τη λιτότητα που υπήρχε με προγράμματα απασχόλησης και ότι θα συζητήσουμε αυτά που εσείς θεωρείτε «ιδεολογήματα της Αριστεράς». Εσείς θέλετε όχι μόνο οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες να έχουν χάσει στην κρίση, αλλά να μην έχουν καμμία εγγύηση ότι θα κερδίσουν και στην ανάκαμψη. Γι’ αυτό εμείς βάζουμε τόσο ψηλά το θέμα των συλλογικών συμβάσεων.
Γιατί αν θέλετε να ξέρετε τι είναι αυτό που οδηγεί στον λαϊκισμό της δεξιάς και γιατί υπάρχουν οι πιέσεις εναντίον της ενωμένης Ευρώπης, είναι οι πιέσεις των ανθρώπων που λένε ότι εμείς χάσαμε με την παγκοσμιοποίηση, όπως την οραματίστηκε ο Μπλερ, ο Σρέιντερ και οι κεντροδεξιές δυνάμεις πριν από το 2009, αλλά τώρα δεν έχουμε καμμία εγγύηση ότι θα συμμετέχουμε στην ανάκαμψη μετά από την κρίση.
Γι’ αυτό εμείς βάζουμε πράγματα, προσπαθώντας να εξασφαλίσουμε ότι θα ανατραπεί η γενική εικόνα η οποία υπάρχει εδώ και τριάντα χρόνια, που πέφτει το μερίδιο της εργασίας στο εισόδημα, που είναι στάσιμοι οι μισθοί, που περιορίζεται το κοινωνικό κράτος. Γι’ αυτό συζητάμε αυτά που συζητάμε.
Το όλο πακέτο θα το δείτε στο τέλος. Δεν μπορώ να πω σε λεπτομέρειες ποιο θα είναι αυτό, τι θα είναι μέσα στα κουτάκια, αλλά νομίζω ότι έχετε ένα πολύ καλό περίγραμμα και από τους ανθρώπους τους δικούς μας που πήγαν στην τηλεόραση τη Δευτέρα το βράδυ και από τον κ. Τζανακόπουλο και από τις ανακοινώσεις. Έχετε όλες τις πληροφορίες για τους βασικούς πυλώνες αυτής της συμφωνίας και όλα τα άλλα είναι υποκρισία και κουβέντες να λέγονται. Ξέρετε ακριβώς τι γίνεται. Το πρόβλημα σας δεν είναι ότι δεν ξέρετε. Είναι ότι δεν σας αρέσει. 
Βάλατε όλα τα αυγά σας σε ένα καλάθι, ποντάροντας ότι δεν θα βγει και χάσατε, δυστυχώς. Θα μπορούσατε να το αποφύγετε, αν ήσασταν καλύτεροι. Έχετε πολλούς ανθρώπους που είναι από τον χρηματοπιστωτικό τομέα, που ξέρουν ότι όταν κάνουμε επενδύσεις καλό είναι να μην βάζουμε όλα τα αυγά μέσα στο ίδιο καλάθι.
Είχα ειδοποιήσει τον κ. Μητσοτάκη ότι αυτό γίνεται με πίεση του κ. Σαμαρά και θα έχει το ίδιο πρόβλημα με τον κ. Σαμαρά που είχε ο πατέρας του. Τον είχα ειδοποιήσει για αυτό. Αλλά συνεχίστηκε αυτή η στρατηγική: Να πέσει τώρα η Κυβέρνηση, να μην γίνει η διαπραγμάτευση, να μην τελειώσει η δεύτερη αξιολόγηση. Τη μεγάλη μου συγγνώμη για αυτά!

https://www.taxheaven.gr

Στουρνάρας : H ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον δημόσιο πυλώνα ασφάλισης και να ενισχύσει τις συνταξιοδοτικές παροχές των ασφαλισμένων

Στουρνάρας : H ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον δημόσιο πυλώνα ασφάλισης και να ενισχύσει τις συνταξιοδοτικές παροχές των ασφαλισμένων




Χαιρετισμός του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος
Γιάννη Στουρνάρα
στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση
της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος
Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2017, Αθήνα

Κυρίες και κύριοι,

Η περίοδος που μεσολάβησε από την προηγούμενη συνάντησή μας, στην περσινή Γενική σας Συνέλευση, ήταν εξαιρετικά σημαντική για τον κλάδο ιδιωτικής ασφάλισης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Η μετάβαση στο νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο της Φερεγγυότητας ΙΙ έχει πλέον ολοκληρωθεί και ήδη ο κλάδος λειτουργεί σύμφωνα με τους κοινούς κανόνες της.

Με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία, μπορώ να πω ότι οι εγχώριες επιχειρήσεις ιδιωτικής ασφάλισης κατάφεραν να επιτύχουν καλό βαθμό προσαρμογής στα νέα δεδομένα, αντανακλώντας την αποτελεσματική, με την καθοδήγηση και του επόπτη, προετοιμασία τους. Είναι ιδιαίτερα θετικό ότι η ασφαλιστική αγορά δεν αντιμετώπισε φοβικά το νέο πλαίσιο, αλλά αναγνώρισε τα οφέλη που θα προκύψουν από τη συμβολή του στην εμπέδωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών προς αυτόν τον πυλώνα ασφάλισης, η δραστηριότητα του οποίου σήμερα υπολείπεται άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Είναι αξιοσημείωτο ότι σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα έχουν αλλάξει προς το θετικότερο οι αντιλήψεις για ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και κεφαλαιακής επάρκειας, και οι επιχειρήσεις σας επενδύουν σημαντικά σε εκσυγχρονισμό συστημάτων, υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού. Μάλιστα, η πρόοδος συντελείται σε μία περίοδο που η εγχώρια αλλά και η διεθνής οικονομία βρίσκονται αντιμέτωπες με μεγάλες και ποικίλες προκλήσεις. Κάποιες από τις προκλήσεις αυτές έγινε προσπάθεια να ενσωματωθούν και στα σενάρια της ευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που πρόσφατα ολοκληρώθηκε. Όπως ήδη γνωρίζετε, τα αποτελέσματα ήταν αρκετά ενθαρρυντικά για την κεφαλαιακή επάρκεια του κλάδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ωστόσο, ως επόπτης οφείλω να είμαι συντηρητικός και να εστιάζω στις προκλήσεις και στην αντιμετώπισή τους, παρά στα θετικά αποτελέσματα. Υπό το πρίσμα αυτό, τονίζω ότι η άσκηση επιβεβαίωσε την ευαισθησία του κλάδου στο περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, το οποίο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα ασφαλιστικών επιχειρήσεων που αναπτύσσουν ή διατηρούν επιχειρηματικά πρότυπα βασισμένα στην παροχή μακροχρόνιων χρηματοοικονομικών εγγυήσεων.

Συνεπώς, δεν υπάρχει περιθώριο για εφησυχασμό, και οφείλουμε όλοι να είμαστε σε συνεχή εγρήγορση και εποικοδομητική συνεργασία για να διασφαλίσουμε ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα παραμείνουν σε βιώσιμη τροχιά. Από πλευράς σας, είναι επιτακτικό να ενσωματώσετε στην φιλοσοφία της επιχείρησής σας, και ειδικότερα στη διαχείριση των κινδύνων της, τη λογική «με τη ματιά στο μέλλον» ως πάγια τακτική, και να λειτουργείτε ως Προμηθείς. Βάσει της λογικής αυτής καλείστε να αξιολογείτε διαρκώς τις παραμέτρους κινδύνου που ενδεχομένως να επηρεάσουν τους ισολογισμούς σας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να μείνετε στάσιμοι σε όσα έχετε επιτύχει μέχρι στιγμής αλλά να συνεχίσετε να ενισχύετε την εγκυρότητα και την ακρίβεια που παρέχουν οι δομές σας και τα πληροφοριακά σας συστήματα, και φυσικά να δώσετε έμφαση και στη διαρκή εκπαίδευση του προσωπικού σας. Στο ίδιο πλαίσιο, θα πρέπει να λάβετε σοβαρά υπόψη σας την, με ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου πλέον, δημοσιοποίηση στοιχείων αναφορικά με τη φερεγγυότητα και τη χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεών σας.

Από την πλευρά του επόπτη, έχετε διαπιστώσει ότι είμαστε καθημερινά δίπλα σας. Η αρμόδια Διεύθυνση της Τράπεζας της Ελλάδος πραγματοποιεί συνεχώς συναντήσεις με στελέχη σας επί στοχευμένων θεματικών ενοτήτων, ενώ συμμετέχει και στα κολλέγια εποπτών, συμβάλλοντας σημαντικά στη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών σε ένα περιβάλλον έντονης διασυνοριακής δραστηριότητας. Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευση και πιστοποίηση των διαμεσολαβούντων, καθώς ενισχύεται η αξιοπιστία της αγοράς όταν διαθέτει συνεργάτες υψηλών προσόντων που προάγουν τη διαφάνεια των προϊόντων και των προσφερόμενων υπηρεσιών, και οι καταναλωτές έχουν στη διάθεσή τους όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για τις ασφαλιστικές επιλογές τους. Σύντομα εξάλλου θα ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο και η Οδηγία για τα δίκτυα διανομής ασφαλιστικών προϊόντων (Insurance Distribution Directive – IDD). Όπως γνωρίζετε, με τη συμμετοχή και στελεχών της Τράπεζας της Ελλάδος, έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες στη σχετική νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Υπουργείου Οικονομικών. Η ενίσχυση της διαφάνειας θα συμβάλει θετικά στις προοπτικές του κλάδου, παράλληλα με άλλες πρωτοβουλίες που πρέπει να αναλάβετε, ώστε η ετήσια παραγωγή ασφαλίστρων ως ποσοστό του ΑΕΠ να προσεγγίσει σε βάθος χρόνου τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η ύπαρξη προοπτικών ανάπτυξης για τον ασφαλιστικό κλάδο στην Ελλάδα επιβεβαιώνεται από τις παρατηρούμενες επενδυτικές κινήσεις, στο πλαίσιο των οποίων εντός του 2016 έλαβαν χώρα σημαντικές μεταβολές στη μετοχική σύνθεση ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Για να ενισχυθούν οι προοπτικές ανάπτυξης απαιτείται φυσικά, πέρα από τις προσπάθειές σας, η δυνατότητα των καταναλωτών να μπορούν να αυξήσουν την κατά κεφαλήν ασφαλιστική δαπάνη αλλά και η θετική προσέγγιση της Πολιτείας στον θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η χαμηλή διείσδυση των ασφαλιστικών προϊόντων στην ελληνική αγορά σε κλάδους μη υποχρεωτικής ασφάλισης (π.χ. ασφαλίσεις πυρός, σεισμού, πλημμύρας), καθώς και η αποφυγή ασφάλισης σε κλάδους υποχρεωτικής εκ του νόμου ασφάλισης (αστική ευθύνη οχημάτων), επιφέρουν απτές συνέπειες, τόσο κοινωνικές (κίνδυνος από ανασφάλιστα οχήματα, μη κάλυψη σε περίπτωση επέλευσης φυσικών καταστροφών) όσο και δημοσιονομικές, στον βαθμό που καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Επίσης, στη βάση του συνταξιοδοτικού ζητήματος που έχει διαμορφωθεί, η ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον δημόσιο πυλώνα ασφάλισης και να ενισχύσει τις συνταξιοδοτικές παροχές των ασφαλισμένων. Πρέπει λοιπόν η Πολιτεία να εξετάσει σοβαρά τη δυνατότητα δημιουργίας προϋποθέσεων και κινήτρων που να διευκολύνουν την πρόσβαση νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην ασφαλιστική αγορά, και κυρίως πολιτικών που θα οδηγήσουν σε βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Συνεχίστε να στέκεστε με αίσθημα ευθύνης στο πλευρό των ασφαλισμένων σας. Σε αυτή σας την επιδίωξη, θα έχετε, όπως πάντα, συμπαραστάτη την Τράπεζα της Ελλάδος.
https://www.taxheaven.gr


ΒΑΡΥΣΗΜΑΝΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ

«Μειώστε τους φόρους για να έρθει η ανάπτυξη» - Ορος επιβίωσης το ευρώ

«Μειώστε τους φόρους για να έρθει η ανάπτυξη» - Ορος επιβίωσης το ευρώ
Τη μείωση των φόρων στις επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα, ζητά ο διοικητής της ΤτΕ επισημαίνοντας ότι η υπέρμετρη επιβάρυνση αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια για να έρθει η ανάπτυξη στη χώρα.
Σε μια βαρυσήμαντη ομιλία του στην 84η Ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Τράπεζας ο Γ. Στουρνάρας τόνισε ότι για να περάσει η οικονομία από την ανάκαμψη σε ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, απαιτούνται ενεργητικές μεσοπρόθεσμες πολιτικές με στόχο την εξάλειψη των εμποδίων που σήμερα ανακόπτουν την άνοδο και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος σταθερότητας που θα ευνοήσει την αναζωπύρωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος. Στα εμπόδια συγκαταλέγονται:
  • η υπερφορολόγηση μιας φορολογικής βάσης με μειούμενη φοροδοτική ικανότητα,
  • το ασταθές και ασαφές φορολογικό και γενικότερο νομικό πλαίσιο προστασίας των επενδυτών,
  • οι γραφειοκρατικές και διοικητικές εμπλοκές, οι οποίες καθυστερούν την πραγματοποίηση επενδύσεων που έχουν ήδη εγκριθεί,
  • οι μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης,
    • η χαμηλή δανειοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος και τα υψηλά επιτόκια δανεισμού,
    • οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων και στις τραπεζικές συναλλαγές και, τέλος,
    • οι στρεβλώσεις στις αγορές και ιδιαίτερα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από ατελέσφορες ρυθμιστικές παρεμβάσεις.
Η άρση των παραπάνω εμποδίων θα πρέπει να αποτελέσει κυρίαρχο μέλημα της στρατηγικής για την ανάπτυξη, η οποία περιγράφεται από τέσσερις συνιστώσες: αλλαγή του μίγματος δημοσιονομικής πολιτικής, ενθάρρυνση των ξένων άμεσων επενδύσεων, έμφαση στην καινοτομία και διασφάλιση της κοινωνικής προστασίας.
Προτείνει ουσιαστικά νέο φορολογικό καθεστώς επισημαίνοντας: Το σοβαρότερο από τα εμπόδια που πρέπει να αρθεί σταδιακά είναι η υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων. Η υπερκάλυψη του δημοσιονομικού στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα κατά το 2016 κατά κύριο λόγο προσδιορίστηκε από την υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων και πολύ λιγότερο από τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών. Η ανοδική πορεία των φορολογικών εσόδων οφείλεται στην αλλαγή των συντελεστών άμεσης και έμμεσης φορολογίας, αλλά και στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης λόγω της εκτεταμένης χρήσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, η οποία συνέβαλε στον περιορισμό της απόκρυψης εισοδημάτων.
Ωστόσο, το ακολουθούμενο μίγμα δημοσιονομικής πολιτικής λειτουργεί πλέον ανασταλτικά για την ανάπτυξη, συμβάλλει στην αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του ιδιωτικού τομέα προς το Δημόσιο και ενθαρρύνει τη φοροδιαφυγή και την αδήλωτη εργασία.
Το ευρώ
Πολύ σημαντικό είναι το σκέλος της ομιλίας του για το ευρώ κι ότι η συμμετοχή της Ελλάδα στην Ευρωζώνη είναι η ασπίδα στην οικονομία και όρος επιβίωσης.
Αναλυτικά όλη η ομιλία του:
Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, η οικονομική και νομισματική σταθερότητα που προσφέρει στα μέλη της η ζώνη του ευρώ είναι για την ελληνική οικονομία ασπίδα προστασίας απέναντι σε απρόβλεπτους κινδύνους. Όπως μάλιστα έδειξε η εμπειρία του περασμένου έτους με την απροσδόκητη εμφάνιση πολλών εξωγενών διαταραχών στην πολιτική και στην οικονομία, η ευρωζώνη μπόρεσε να απορροφήσει τους κραδασμούς και να αποτρέψει τη διάχυση των αρνητικών επιπτώσεών τους στις οικονομίες των χωρών-μελών.
Για την Ελλάδα, η ενεργός συμμετοχή της στη ζώνη του ευρώ είναι επιτακτικά αναγκαία για λόγους οικονομικούς, κοινωνικούς και εθνικούς. Είναι όρος επιβίωσης της χώρας σε ένα ταραγμένο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον. Λειτουργεί ως άγκυρα όχι μόνο οικονομικής, αλλά και κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στο διάβα της ιστορίας καμία άλλη χώρα δεν έλαβε τόσο μεγάλη οικονομική στήριξη όσο η Ελλάδα, κάτι το οποίο δεν θα ήταν δυνατόν εκτός ευρωζώνης.
Η αξιόπιστη εφαρμογή του υφιστάμενου προγράμματος, το οποίο χρηματοδοτείται γενναιόδωρα από τα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ και περιέχει δράσεις που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα και το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας, διαμορφώνει τις κατάλληλες συνθήκες για την επαναφορά της χώρας σε αναπτυξιακή τροχιά και την ισότιμη συμμετοχή της στις ευρωπαϊκές διαδικασίες αντιμετώπισης των κραδασμών και βελτίωσης της αρχιτεκτονικής της ευρωζώνης.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι, αν οι εταίροι, οι θεσμοί και η ελληνική κυβέρνηση επιδείξουν ευελιξία και ρεαλισμό, είναι εφικτό να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο αμέσως προσεχές διάστημα. Η απόφαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς δείχνει τη βούληση της ελληνικής κυβέρνησης και των εταίρων να συνεχίσουν την προσπάθεια για συναινετική υπέρβαση των διαφορών. Αν όμως οι διαπραγματεύσεις παραταθούν χωρίς προοπτική ταχείας επίτευξης συμφωνίας, η χώρα θα εισέλθει σε ένα νέο κύκλο αβεβαιότητας, επιδείνωσης των σχέσεων με τους εταίρους-δανειστές και εγκλωβισμού της οικονομίας σε στασιμότητα.

ΑΝΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΥΦΕΣΗΣ ΤΟ 2016, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟ 2017
Τα δύο τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτες αντοχές:
  • Το 2015, το ΑΕΠ μειώθηκε μόλις κατά 0,2% παρά τις ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες που επικράτησαν κατά κύριο λόγο το πρώτο εξάμηνο, όταν κορυφώθηκε η αβεβαιότητα ως προς τη θέση της χώρας στη ζώνη του ευρώ, αλλά και το δεύτερο εξάμηνο, όταν επιβλήθηκαν οι αυστηροί – τουλάχιστον στην πρώτη φάση τους – περιορισμοί στις τραπεζικές συναλλαγές και στην κίνηση κεφαλαίων.
  • Το 2016, η ύφεση το πρώτο εξάμηνο ήταν ηπιότερη του αναμενομένου και η οικονομία παρουσίασε θετικό ρυθμό ανάπτυξης το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Συνολικά για το 2016, το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές έτους 2010 αυξήθηκε κατά 0,3%, οι αποπληθωριστικές πιέσεις συγκρατήθηκαν, η απασχόληση ενισχύθηκε και μειώθηκε η ανεργία, αν και παραμένει πολύ υψηλή.
Η πορεία αυτή αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι υπάρχουν αποθέματα αναπτυξιακού δυναμικού, τα οποία, μετά από μια μακρά περίοδο αδράνειας και απραξίας, είναι έτοιμα να ενεργοποιηθούν όταν διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες. Εξάλλου, παρά τα λάθη και τις οπισθοδρομήσεις, παρά το σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος της κρίσης, τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια επέτυχαν να θεραπεύσουν συσσωρευμένες παθογένειες και διαρθρωτικές ατέλειες, επιτρέποντας με αυτόν τον τρόπο τη βελτίωση μεσομακροπρόθεσμα των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της οικονομίας. Ειδικότερα, πρέπει να σημειωθούν:
  • η εξάλειψη των δίδυμων ελλειμμάτων, δηλαδή του πρωτογενούς δημοσιονομικού ελλείμματος και του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών,
  • η ανάκτηση των μεγάλων απωλειών ανταγωνιστικότητας,
  • η σημαντική αύξηση, σχεδόν διπλασιασμός, των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ,
  • η ανακεφαλαιοποίηση και εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος,
  • οι μεταρρυθμίσεις στις αγορές εργασίας και προϊόντων.
Αποτέλεσμα όλων αυτών των αλλαγών είναι η διαφαινόμενη αναδιάρθρωση της οικονομίας στην κατεύθυνση ενός νέου, εξωστρεφούς αναπτυξιακού προτύπου, με έμφαση στους τομείς των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών.
Με αυτά τα δεδομένα, είναι βάσιμο να προβλεφθεί ότι το 2017 ο ρυθμός οικονομικής ανόδου θα είναι θετικός (2,5%) και ότι η οικονομία έχει σήμερα τις δυνατότητες να περάσει σε μια νέα και πιο υγιή αναπτυξιακή φάση. Ως παράγοντες ώθησης καταγράφονται: (α) η ανοδική πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης, (β) η περαιτέρω ενίσχυση των επιχειρηματικών επενδύσεων και η άνοδος των ξένων άμεσων επενδύσεων μέσω τόσο των χρηματικών εισροών όσο και της επανεπένδυσης των κερδών πολυεθνικών εταιριών και (γ) η αύξηση των εξαγωγών αγαθών.

Δημοσιονομική πολιτική
Το 2016 χαρακτηρίστηκε από τη θεσμοθέτηση μεγάλου αριθμού δημοσιονομικών παρεμβάσεων, που αφορούσαν κυρίως τη φορολογική και την ασφαλιστική μεταρρύθμιση, καθώς και την καθιέρωση αυτόματου μηχανισμού δημοσιονομικής προσαρμογής. Η πρόοδος του νέου προγράμματος χρηματοδοτικής διευκόλυνσης αντικατοπτρίστηκε στην επιτυχή κατάληξη της πρώτης αξιολόγησης, την εκταμίευση της δεύτερης δόσης, μέρος της οποίας διοχετεύθηκε στην πραγματική οικονομία μέσω της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, και στην οριστικοποίηση των βραχυπρόθεσμων μέτρων για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους. Οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη χρήση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, διεύρυναν τη φορολογική βάση και συνέβαλαν στη σημαντική αύξηση των δημόσιων εσόδων.
Με βάση τα διαθέσιμα έως τώρα στοιχεία, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2016 αναμένεται να κυμανθεί γύρω από το 2% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα, ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 1,75% του ΑΕΠ το 2017 θεωρείται επιτεύξιμος. Οι όποιες επισφάλειες για το ύψος του δημοσιονομικού αποτελέσματος συνδέονται με τη διατήρηση της καλής πορείας των εσόδων, τη συγκράτηση των μη παραγωγικών δημόσιων δαπανών, κυρίως όμως με την άμεση ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, επειδή αυτό επηρεάζει καταλυτικά τις μακροοικονομικές εξελίξεις. Συνδέονται επίσης με την αβεβαιότητα της επίτευξης των προβλεπόμενων εσόδων του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), λόγω της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών.

Τραπεζικό σύστημα και επιχειρήσεις ιδιωτικής ασφάλισης
Οι πιέσεις που δέχθηκε το τραπεζικό σύστημα το 2015 υποχώρησαν το 2016. Καταγράφηκε μικρή επιστροφή καταθέσεων και αποθησαυρισμένων τραπεζογραμματίων, επαναπατρισμός κεφαλαίων και μερική αποκλιμάκωση των τραπεζικών επιτοκίων. Οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας διατηρήθηκαν υψηλοί, μετά την επιτυχημένη ανακεφαλαιοποίηση με τη συμμετοχή κυρίως ιδιωτών στο τέλος του 2015, και οι τράπεζες διατήρησαν μια ιδιαιτέρως συντηρητική πολιτική προβλέψεων. Περαιτέρω, με βάση τα στοιχεία του β΄ και γ΄ τριμήνου του 2016, οι τράπεζες επέστρεψαν, έστω και οριακά, στην προ φόρων κερδοφορία. Παράλληλα, η τάση απομόχλευσης στα στοιχεία ενεργητικού διατηρείται, κυρίως λόγω της πώλησης θυγατρικών στο πλαίσιο της εφαρμογής σχεδίων αναδιάρθρωσης. Είναι όμως αξιοσημείωτο ότι ο ετήσιος ρυθμός χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις εμφάνισε για πρώτη φορά, μετά από μια πολυετή πτωτική πορεία, σημάδια σταθεροποίησης.
Η πτωτική τάση στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ) συνεχίστηκε και στο δ´ τρίμηνο 2016. Στο τέλος του 2016 τα ΜΕΑ ήταν 106,3 δισεκ. ευρώ, από 107,6 δισεκ. ευρώ στο τέλος του γ´ τριμήνου. Αυτό σημαίνει ότι το τραπεζικό σύστημα συνολικά και για το δ´ τρίμηνο του 2016 επέτυχε το στόχο μείωσης των ΜΕΑ που είχε συμφωνήσει η Τράπεζα της Ελλάδος από κοινού με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Η μείωση αυτή επιτεύχθηκε κυρίως λόγω της εφαρμογής πιο αποτελεσματικών ρυθμίσεων που επανέφεραν ληξιπρόθεσμες οφειλές σε κατάσταση κανονικής εξυπηρέτησης, καθώς και λόγω διαγραφής μη εισπράξιμων οφειλών.
Το συσσωρευμένο υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, αν και εμφάνισε τάσεις σταθεροποίησης και μικρής υποχώρησης, παραμένει ωστόσο η σημαντικότερη πηγή κινδύνου για την ευστάθεια του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος και τροχοπέδη (μαζί με τη μεγάλη συρρίκνωση της καταθετικής βάσης) για τη χρηματοδότηση της οικονομίας και τη διαμεσολαβητική λειτουργία των τραπεζών.
Είναι θετικό ότι έχουν γίνει αρκετά βήματα σε επίπεδο νομοθετικών πρωτοβουλιών, ρυθμιστικού πλαισίου αλλά και ενεργειών των τραπεζών στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης του προβλήματος. Οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις αφορούν: το ρυθμιστικό πλαίσιο αδειοδότησης και εποπτείας των εταιριών διαχείρισης ή απόκτησης απαιτήσεων, τον εκσυγχρονισμό του πτωχευτικού δικαίου, τη στροφή των τραπεζών στη διενέργεια ρυθμίσεων μακροπρόθεσμου χαρακτήρα και την υποχρέωση των τραπεζών να επιτυγχάνουν συγκεκριμένους επιχειρησιακούς στόχους ως προς τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους. Στόχος είναι η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σχεδόν κατά 40 δισεκ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2019. Η μεγαλύτερη συμβολή στη μείωση εκτιμάται ότι θα προέλθει από το χαρτοφυλάκιο επιχειρηματικών δανείων, ενώ συνολικά η επίτευξη του στόχου θα προσεγγιστεί αρχικά μέσω μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων, οριστικών διευθετήσεων, επιλεκτικών διαγραφών δανείων και ρευστοποίησης εξασφαλίσεων, ενώ οι πωλήσεις δανείων εκτιμάται ότι θα αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα ιδίως από το 2019. Επισημαίνεται ωστόσο ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού θα πρέπει να επιλυθούν αρκετές ακόμη νομικές και άλλες εκκρεμότητες, όπως: (α) ο εξωδικαστικός συμβιβασμός, (β) η νομική προστασία στελεχών τραπεζών, δημόσιων φορέων και ειδικών εκκαθαρίσεων που εμπλέκονται σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης εταιρικών χρεών, (γ) η λογιστική/φορολογική αντιμετώπιση των ζημιών που θα προκύψουν από πωλήσεις ή διαγραφές δανείων και (δ) η καθιέρωση ηλεκτρονικού συστήματος πλειστηριασμών.
Οι εκκρεμότητες αυτές, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που συνδέεται με την αργή εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς για την περάτωση της δεύτερης αξιολόγησης, θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη του παραπάνω στόχου. Παρά τη μείωση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων το 2016, φαίνεται ότι τον πρώτο μήνα του 2017 υπήρξε επιτάχυνση της εισροής νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και μείωση της ανταπόκρισης των οφειλετών στις προτεινόμενες ρυθμίσεις. Παράλληλα, εμφανίζεται εκ νέου ένα κλίμα πρόσφορο για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, αφού η εσκεμμένη αθέτηση των δανειακών υποχρεώσεων δεν επιφέρει τις προβλεπόμενες κυρώσεις. Αυτές οι εξελίξεις καθιστούν, κατά μείζονα λόγο, σημαντική την αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αφού θα επιφέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τράπεζες και την πραγματική οικονομία: βελτίωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου των τραπεζών, αύξηση της ρευστότητας και μείωση του χρηματοοικονομικού κινδύνου των τραπεζών και επομένως του κόστους χρηματοδότησής τους, αύξηση της προσφοράς αλλά και της ζήτησης δανείων και αναδιάρθρωση του παραγωγικού προτύπου της εγχώριας οικονομίας μέσω της απελευθέρωσης πόρων που θα χρηματοδοτήσουν παραγωγικές επενδύσεις.
Όσον αφορά τις επιχειρήσεις ιδιωτικής ασφάλισης, οι σημαντικότερες εξελίξεις το 2016 αφορούσαν την ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας για τη Φερεγγυότητα ΙΙ και τη διενέργεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων. Η προσαρμογή του κλάδου κρίνεται σε γενικές γραμμές ικανοποιητική και, παρά το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον που προφανώς έχει επηρεάσει αρνητικά τα μεγέθη παραγωγής ασφαλίστρων, η ασφαλιστική αγορά εμφανίζει επάρκεια κεφαλαίων καλής ποιότητας. Ωστόσο, δεν δικαιολογείται εφησυχασμός, αφού οι προκλήσεις από τις μακροοικονομικές εξελίξεις, τα χαμηλά επιτόκια και την αναζήτηση υψηλών αποδόσεων είναι μεγάλες. Συνεπώς, οι διοικήσεις των επιχειρήσεων ιδιωτικής ασφάλισης οφείλουν να συνεχίσουν να δίνουν έμφαση στη βελτίωση των δομών εταιρικής διακυβέρνησης, την εκπαίδευση του προσωπικού τους και τη διαφάνεια μέσω της δημοσιοποίησης, με ευθύνη των διοικητικών συμβουλίων τους, των στοιχείων για τη φερεγγυότητα και τη χρηματοοικονομική κατάσταση.


ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
  1. Άμεση θετική κατάληξη της δεύτερης αξιολόγησης
Τόσο η Τράπεζα της Ελλάδος όσο και οι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν θετικό και ισχυρό ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ για το 2017. Βασική προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των ευοίωνων αυτών προβλέψεων είναι η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή του τρέχοντος προγράμματος χρηματοδοτικής διευκόλυνσης 2015-2018, που θα σηματοδοτήσει την επιστροφή στην κανονικότητα. Γι’ αυτό, όπως ήδη έχει αναφερθεί, επείγει η επιτυχής κατάληξη της δεύτερης αξιολόγησης, που θα έχει συγκεκριμένες θετικές επιδράσεις:
  • εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση των δανειακών αναγκών του Δημοσίου και την απρόσκοπτη εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2017,
  • δρομολογεί, σε συνδυασμό με την ολοκλήρωση της ανάλυσης βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους, την ένταξη των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ,
  • εξασφαλίζει με τον τρόπο αυτό την υποχώρηση του κόστους χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας, με σημαντικά οφέλη για την ανάταξη της ιδιωτικής οικονομίας,
  • αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των καταθετών και επιτρέπει την περαιτέρω έως την πλήρη άρση των περιορισμών στις τραπεζικές συναλλαγές και στην κίνηση κεφαλαίων, συμβάλλοντας στην τόνωση του εξαγωγικού τομέα της οικονομίας,
  • βελτιώνει την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών και των διεθνών επενδυτών στις προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και επιτρέπει την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς κεφαλαιαγορές,
  • δίνει νέα ώθηση στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια, με γνώμονα την ολοκλήρωση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης της οικονομίας στην κατεύθυνση ενός νέου, εξωστρεφούς αναπτυξιακού προτύπου, και
  • ενισχύει την πολιτική και οικονομική σταθερότητα.


  1. Επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων
Εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ και της Τράπεζας της Ελλάδος οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι μεταρρυθμίσεις αυξάνουν θεαματικά τις αναπτυξιακές δυνατότητες. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα την περίοδο 2010-2016, σε συνδυασμό με αυτές που πρόκειται να εφαρμοστούν στο πλαίσιο του προγράμματος, αναμένεται, των άλλων παραγόντων τηρουμένων σταθερών, να αυξήσουν το πραγματικό ΑΕΠ κατά 13% περίπου την επόμενη δεκαετία.
Την εκτίμηση αυτή του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνουν και συναφείς αναλύσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, από τις οποίες προκύπτει ότι η κυριότερη επίδραση των μεταρρυθμίσεων αφορά την ταχύτερη άνοδο της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής.
Αναγκαία βεβαίως προϋπόθεση για να προκύψουν τα θετικά αποτελέσματα για την οικονομία είναι η αξιόπιστη και χωρίς καθυστερήσεις ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί. Αν εκπληρωθούν μόνο τα 2/3 των μεταρρυθμίσεων στις αγορές υπηρεσιών και εργασίας σε ορίζοντα πενταετίας, τα σωρευτικά οφέλη από τις μεταρρυθμίσεις τα τρία πρώτα χρόνια της υλοποίησής τους εκτιμάται ότι είναι κατά περίπου 4% του ΑΕΠ μικρότερα σε σύγκριση με την περίπτωση όπου το 100% των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων υλοποιείται μέσα σε ορίζοντα πενταετίας.
  1. Αντιμετώπιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων
Οι μεταρρυθμίσεις αναμένεται να επιταχύνουν περαιτέρω την ανάκαμψη και την αναδιάρθρωση της οικονομίας. Απαιτείται όμως παράλληλα και βελτίωση της χρηματοδότησης της οικονομίας. Κύρια προϋπόθεση είναι η αποτελεσματική διαχείριση του υψηλού αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η οποία θα επιδράσει θετικά στην οικονομική δραστηριότητα και την παραγωγικότητα μέσα από δύο διαύλους: την αύξηση της προσφοράς τραπεζικών δανείων και την αναδιάρθρωση του παραγωγικού τομέα. Γι’ αυτό είναι επιτακτική ανάγκη να συμπληρωθεί και να ολοκληρωθεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο το συντομότερο δυνατόν.
Όπως προκύπτει από εκτιμήσεις και μελέτες της Τράπεζας της Ελλάδος, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα συμβάλει στη μείωση του χρηματοοικονομικού κινδύνου των τραπεζών και στην αποκλιμάκωση του κόστους χρηματοδότησής τους, καθώς και στην αύξηση της κεφαλαιακής τους επάρκειας. Ως αποτέλεσμα, θα υπάρξει σταδιακή αύξηση της προσφοράς δανείων και μείωση του περιθωρίου διαμεσολάβησης και των επιτοκίων δανεισμού για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Παράλληλα, η εξυγίανση των υπερχρεωμένων αλλά βιώσιμων επιχειρήσεων μπορεί να αποτελέσει όχημα προσέλκυσης επενδυτικών κεφαλαίων, επιτρέποντας την περαιτέρω τόνωση της επενδυτικής ζήτησης. Τέλος, κατά τη διαδικασία εξυγίανσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα απελευθερωθούν παραγωγικοί πόροι, που, εφόσον αναδιανεμηθούν προς τις πιο παραγωγικές επιχειρήσεις και κλάδους, θα οδηγήσουν σε αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας.

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Το 2016 η ελληνική οικονομία βρέθηκε στο μεταίχμιο μεταξύ ύφεσης και  ανάπτυξης. Κατά το 2017 αναμένεται να ανακάμψει, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι για την αναπτυξιακή προοπτική της. Η πρώτη κατηγορία κινδύνων συνδέεται με την αστάθεια στο διεθνές περιβάλλον.
Παράμετροι αστάθειας του διεθνούς περιβάλλοντος εντός του οποίου καλείται η ελληνική οικονομία να λειτουργήσει είναι:
(α) Οι διαδοχικές κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις και η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού στην ΕΕ. Μία ενδεχόμενη ενίσχυση των αντιευρωπαϊκών δυνάμεων θα επηρεάσει τις αποφάσεις των ηγετών πολλών χωρών της ΕΕ, με κίνδυνο την αποδυνάμωση των συλλογικών θεσμικών οργάνων της.
(β) Οι αβεβαιότητες που συνδέονται με την αλλαγή της εξωτερικής και της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ υπό τη νέα προεδρία και δημιουργούν ασάφεια ως προς το νέο ρόλο των ΗΠΑ στον πλανήτη.
(γ) Οι διαφαινόμενες τάσεις ανόδου του εμπορικού προστατευτισμού με παράλληλη υστέρηση των ιδιωτικών παραγωγικών επενδύσεων και πτώση του διεθνούς εμπορίου.
(δ) Ενδεχόμενη αρνητική εξέλιξη των προσφυγικών-μεταναστευτικών ροών και αποτυχία στη διαχείρισή τους θα μπορούσε να ενδυναμώσει περαιτέρω την ανησυχία της κοινής γνώμης σε θέματα ασφάλειας και μετανάστευσης και να αυξήσει τον κίνδυνο της κοινωνικής εσωστρέφειας.
(ε) Η επιδείνωση των συνθηκών ασφάλειας διεθνώς, με σημαντικές οικονομικές απώλειες μέσω της μείωσης του εμπορίου, των μεταφορών και του τουρισμού.
(στ) Η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου.
(ζ) Τέλος, η διαδικασία διαμόρφωσης της νέας ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής καθώς θα εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου που θα οριστικοποιήσουν τις μεταξύ τους σχέσεις στη μετά το Βrexit εποχή.
Οι αβεβαιότητες και οι κίνδυνοι στο εσωτερικό συνδέονται κυρίως με τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος, όπως αποτυπώνονται στις δυσχέρειες της δεύτερης αξιολόγησης. Αν συνεχιστούν οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση του προγράμματος, θα δημιουργηθούν σοβαρά προσκόμματα στην προσδοκώμενη ανάπτυξη: θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στο κλίμα και θα ανοίξει ένας νέος κύκλος αβεβαιότητας ως προς την ολοκλήρωση του προγράμματος. Η αβεβαιότητα θα οξυνθεί αν τελικώς δεν καταστεί δυνατή η συμμετοχή των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Τα παραπάνω θα υποσκάψουν την εμπιστοσύνη και θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, η οποία, όπως αναφέρθηκε, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη.
Κίνδυνοι ανακύπτουν και από τις καθυστερήσεις και την αναβλητικότητα στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασιστεί ή από τις στρεβλώσεις στη λειτουργία του ανταγωνισμού που ενδέχεται να πλήξουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπου, με πρόσφατα νομοθετήματα, εισήχθησαν ρυθμίσεις που στρεβλώνουν τη λειτουργία της και δημιουργούν μείζονα προβλήματα ακόμα και σε επιχειρήσεις που αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο του συστήματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΙΣΧΥΡΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Από τις επιδόσεις του 2016 προκύπτει βάσιμα ότι η πρόβλεψη για ανάκαμψη το 2017 είναι ρεαλιστική, υπό την αυστηρή προϋπόθεση όμως ότι το πρόγραμμα προσαρμογής θα συνεχίσει να εφαρμόζεται χωρίς καθυστερήσεις.
Για να περάσει ωστόσο η οικονομία από την ανάκαμψη σε ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, απαιτούνται ενεργητικές μεσοπρόθεσμες πολιτικές με στόχο την εξάλειψη των εμποδίων που σήμερα ανακόπτουν την άνοδο και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος σταθερότητας που θα ευνοήσει την αναζωπύρωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος. Στα εμπόδια συγκαταλέγονται:
  • η υπερφορολόγηση μιας φορολογικής βάσης με μειούμενη φοροδοτική ικανότητα,
  • το ασταθές και ασαφές φορολογικό και γενικότερο νομικό πλαίσιο προστασίας των επενδυτών,
  • οι γραφειοκρατικές και διοικητικές εμπλοκές, οι οποίες καθυστερούν την πραγματοποίηση επενδύσεων που έχουν ήδη εγκριθεί,
  • οι μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης,
    • η χαμηλή δανειοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος και τα υψηλά επιτόκια δανεισμού,
    • οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων και στις τραπεζικές συναλλαγές και, τέλος,
    • οι στρεβλώσεις στις αγορές και ιδιαίτερα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από ατελέσφορες ρυθμιστικές παρεμβάσεις.
Η άρση των παραπάνω εμποδίων θα πρέπει να αποτελέσει κυρίαρχο μέλημα της στρατηγικής για την ανάπτυξη, η οποία περιγράφεται από τέσσερις συνιστώσες: αλλαγή του μίγματος δημοσιονομικής πολιτικής, ενθάρρυνση των ξένων άμεσων επενδύσεων, έμφαση στην καινοτομία και διασφάλιση της κοινωνικής προστασίας.

(α) Αλλαγή του μίγματος δημοσιονομικής πολιτικής
Το σοβαρότερο από τα εμπόδια που πρέπει να αρθεί σταδιακά είναι η υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων. Η υπερκάλυψη του δημοσιονομικού στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα κατά το 2016 κατά κύριο λόγο προσδιορίστηκε από την υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων και πολύ λιγότερο από τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών. Η ανοδική πορεία των φορολογικών εσόδων οφείλεται στην αλλαγή των συντελεστών άμεσης και έμμεσης φορολογίας, αλλά και στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης λόγω της εκτεταμένης χρήσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, η οποία συνέβαλε στον περιορισμό της απόκρυψης εισοδημάτων. Ωστόσο, το ακολουθούμενο μίγμα δημοσιονομικής πολιτικής λειτουργεί πλέον ανασταλτικά για την ανάπτυξη, συμβάλλει στην αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του ιδιωτικού τομέα προς το Δημόσιο και ενθαρρύνει τη φοροδιαφυγή και την αδήλωτη εργασία.
Η είσοδος της οικονομίας σε μια αναπτυξιακή πορεία απαιτεί αλλαγή του ακολουθούμενου “φοροκεντρικού” μίγματος δημοσιονομικής πολιτικής. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη συγκράτηση και συστηματική αναδιάρθρωση των μη παραγωγικών δαπανών, στη μείωση του υπέρμετρου φορολογικού βάρους στην παραγωγική οικονομία, καθώς και των ασφαλιστικών εισφορών, και στην αποδοτικότερη αξιοποίηση και διαχείριση της δημόσιας περιουσίας. Απαιτείται δηλαδή η δημιουργία ενός “δημοσιονομικού περιβάλλοντος” κατάλληλου για τη στήριξη της αναπτυξιακής προσπάθειας. Εξάλλου, η υλοποίηση των βραχυπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του δημόσιου χρέους, η εξειδίκευση των μεσομακροπρόθεσμων μέτρων και η ενδεχόμενη ποσοτικοποίηση ρεαλιστικών δημοσιονομικών στόχων για μετά το 2018 είναι αποφάσεις που θα συμβάλουν στη δημιουργία ενός επαρκούς “δημοσιονομικού περιβάλλοντος”. Συγκεκριμένα, η καλύτερη του αναμενόμενου επίδοση στην επίτευξη συγκεκριμένων στόχων για το πρωτογενές αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την υλοποίηση των συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων, μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης χωρίς να απειληθεί η δημοσιονομική ισορροπία. Επισημαίνεται ότι μεγαλύτερα συμπληρωματικά οφέλη μπορούν να εξασφαλιστούν εφόσον ο “δημοσιονομικός χώρος” που δημιουργούν είτε οι υπεραποδόσεις των φορολογικών εσόδων είτε οι μεταρρυθμίσεις χρησιμοποιηθεί για να γίνουν μειώσεις των συντελεστών της φορολογίας εισοδήματος. Παράλληλα, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να στηρίξει την ανάπτυξη με τη θέσπιση ενός σταθερού, διεθνώς ανταγωνιστικού και κοινωνικά δίκαιου φορολογικού συστήματος.
(β) Ενθάρρυνση των ξένων αμέσων επενδύσεων
Με δεδομένο, πρώτον, ότι οι επενδύσεις σήμερα ως ποσοστό του ΑΕΠ απέχουν πολύ από το αντίστοιχο ποσοστό που προϋπήρχε της κρίσης (11% έναντι 24% του ΑΕΠ) και, δεύτερον, ότι η χρονίως χαμηλή εγχώρια αποταμίευση δεν είναι από μόνη της αρκετή να χρηματοδοτήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο επενδύσεων και συνεπώς να στηρίξει ταχεία ανάπτυξη, επείγει η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων για επενδύσεις σε συνεργασία με εγχώριες επιχειρήσεις. Εκτός του τουρισμού, υπάρχουν πολλοί κλάδοι της οικονομίας με αξιόλογα αποθέματα αναπτυξιακού δυναμικού, εξαγωγικό προσανατολισμό και υψηλής ποιότητας ανθρώπινο κεφάλαιο. Για την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων απαιτούνται: η θέσπιση ενός σταθερού, σύγχρονου και ευνοϊκού φορολογικού συστήματος, η μείωση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων, η ενθάρρυνση της καινοτομίας και των εξαγωγών και η δημιουργία ενός προβλέψιμου οικονομικού περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα.
Η προσέλκυση και η διατήρηση ξένων άμεσων επενδύσεων εκτιμάται ότι θα υποστηρίξουν την έξοδο της χώρας από την κρίση και την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις συνεπάγονται σημαντικά οφέλη για την ελληνική οικονομία: εισαγωγή νέων τεχνολογιών και προώθηση της καινοτομίας, αναβάθμιση του αποθέματος κεφαλαίου (υλικού και ανθρώπινου), ανάπτυξη νέων κλάδων και προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ιδιαίτερα στον τομέα των εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών, ενίσχυση του ανταγωνισμού και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Ειδικότερα, οι ξένες άμεσες επενδύσεις που επιδιώκουν να αυξήσουν τις εξαγωγές συνιστούν γρήγορο και αποτελεσματικό μέσο για την αναδιάρθρωση του εγχώριου παραγωγικού προτύπου. Η ενσωμάτωση των ελληνικών επιχειρήσεων σε παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, η μεταφορά τεχνογνωσίας και πληροφοριών για τις εξωτερικές αγορές, καθώς και η αξιοποίηση πιο σύγχρονων παραγωγικών διαδικασιών ανάλογων με εκείνες που χρησιμοποιούν ξένοι ανταγωνιστές με στόχο τη στροφή προς πιο σύνθετα προϊόντα, βελτιώνουν την παραγωγικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων και κατ’ επέκταση τον εξαγωγικό δυναμισμό τους.
Καθυστερήσεις, αναβλητικότητα και απροθυμία υλοποίησης των ιδιωτικοποιήσεων που έχουν ήδη εγκριθεί και δρομολογηθεί λειτουργούν ως σοβαρά αντικίνητρα προσέλκυσης παραγωγικών επενδύσεων.
(γ) Καινοτομία και εκπαίδευση
Η ενθάρρυνση της έρευνας, η διάχυση της τεχνολογίας και η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας αποτελούν το τρίπτυχο για να ενθαρρυνθεί μια πιο αποτελεσματική χρησιμοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου, η οποία θα εστιάζει στη δημιουργία αξίας μέσω της διασύνδεσης του απομονωμένου δημόσιου ερευνητικού συστήματος με τον παραγωγικό τομέα, συμβάλλοντας έτσι στην επιστροφή της ανάπτυξης στην Ελλάδα. Γενικότερα, η δημόσια παρέμβαση μπορεί να ενθαρρύνει τόσο τη διάχυση της τεχνολογίας, δηλαδή τη στήριξη της εμπορικής αξιοποίησης της ερευνητικής δραστηριότητας που παράγεται στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα (άδειες και δικαιώματα ευρεσιτεχνίας), όσο και την παροχή παραγωγικής διεξόδου στις φιλοδοξίες των χαρισματικών και ταλαντούχων νέων επιστημόνων. Για να επιτευχθεί αυτός ο κοινός στόχος, θα πρέπει, πρώτον, να εμπεδωθεί ευρέως στην κοινωνία μια κουλτούρα επιχειρηματικότητας και η αναγνώριση της αριστείας και, δεύτερον, να αξιοποιηθούν οι πόροι των υφιστάμενων ταμείων παροχής εγγυήσεων και χρηματοδοτήσεων. Η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων που προσφέρει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF), του ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και των πόρων του ΕΣΠΑ 2014-2020, αποτελεί διέξοδο στο πρόβλημα της χρηματοδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες.
(δ) Μείωση της ανισοκατανομής εισοδήματος και καταπολέμηση της φτώχειας
Ο κίνδυνος σχετικής φτώχειας μειώθηκε για δεύτερο κατά σειρά έτος (για τα εισοδήματα του 2014), παραμένει ωστόσο ο έβδομος υψηλότερος στην ΕΕ-28 και σημαντικά επάνω από το μέσο όρο. Το ποσοστό του πληθυσμού της χώρας που βρίσκεται είτε σε κίνδυνο φτώχειας είτε σε κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκε ελαφρά, ενώ το ποσοστό των ατόμων με υλικές στερήσεις αυξήθηκε. Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τη μεγαλύτερη αύξηση κατέγραψε η ομάδα των παιδιών κάτω των 17 ετών. Παράλληλα, οι δείκτες εισοδηματικής ανισότητας στην Ελλάδα, αν και παρέμειναν αμετάβλητοι, είναι δυσμενέστεροι σε σχέση με τους αντίστοιχους για την ΕΕ-28. Ο στοχευμένος σχεδιασμός των κοινωνικών μεταβιβάσεων έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση της φτώχειας. Μέτρα στην κατεύθυνση αυτή είναι: (α) η εφαρμογή από το Φεβρουάριο του 2017 σε εθνική κλίμακα του προγράμματος Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (πρώην ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος), (β) η προστασία των ανέργων και η αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας και (γ) η αναβάθμιση του επιδόματος στήριξης τέκνων.
Εξάλλου, η σύνθεση της ανεργίας και η αργή αποκλιμάκωσή της, σε συνδυασμό με το υψηλό ποσοστό των νέων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης, αναδεικνύουν την ανάγκη να δοθεί έμφαση στη διά βίου εκπαίδευση και στην καλύτερη αντιστοίχιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης και τα προγράμματα κατάρτισης του ΟΑΕΔ μπορούν να συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση με τον κατάλληλο σχεδιασμό και στόχευση και την ορθή αξιοποίηση των διαθέσιμων, κυρίως ευρωπαϊκών, πόρων.
***
Σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον με απρόβλεπτες και συνεχείς αναταράξεις, η συμμετοχή της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ είναι σήμερα ασπίδα προστασίας έναντι των κινδύνων που αναδύονται. Γι’ αυτό πρέπει η χώρα να ισχυροποιήσει τη θέση της ως ισότιμου εταίρου και να συμμετέχει ενεργά στις διαδικασίες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής.
Για να γίνει όμως αυτό, η Ελλάδα πρέπει να επανέλθει στην κανονικότητα, ολοκληρώνοντας με επιτυχία το πρόγραμμα προσαρμογής. Πρέπει να οικειοποιηθεί τις αλλαγές που γίνονται, διότι γίνονται επ’ ωφελεία της. Πρέπει να προχωρήσει άμεσα στον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή της δημόσιας διοίκησης, των θεσμών και του κράτους δικαίου στο υψηλότερο δυνατό ευρωπαϊκό πρότυπο, πράγματα που κανένα μνημόνιο δεν μπορεί να επιτύχει.

Στο τελευταίο στάδιο που διανύουμε, αυτά που πρέπει να γίνουν είναι ελάχιστα σε σχέση με το μεγάλο όγκο των αλλαγών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από το 2010 μέχρι σήμερα. Η διαδικασία της οικονομικής προσαρμογής έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί, όπως αυτό αντανακλάται και στα τελευταία διαθέσιμα οικονομικά μεγέθη. Ειδικότερα όσον αφορά τη δημοσιονομική προσαρμογή, από το 2010 μέχρι σήμερα έχει επιτευχθεί σχεδόν το 90% της απαιτούμενης μέχρι το 2018 προσαρμογής. Η ελληνική οικονομία κατέβαλε επίπονες προσπάθειες και επέτυχε την εξάλειψη συσσωρευμένων σημαντικών διαρθρωτικών ατελειών και ανισορροπιών, επιδεικνύοντας ισχυρές αντοχές. Τα αποθέματα αναπτυξιακού δυναμικού και ιδιαιτέρως ανθρώπινου κεφαλαίου που διαθέτει είναι αξιόλογα και έτοιμα, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, να ενεργοποιηθούν και να ωθήσουν εκ νέου την οικονομία σε έναν ενάρετο αναπτυξιακό κύκλο.